Social media

Zoeken

Column: Wie bepaalt omgevingskwaliteit?

Het omgevingsbeleid wordt met de komst van de Omgevingswet naast een ruimtelijke opgave ook steeds meer een maatschappelijke opgave. Dat stelt Ries van der Wouden van het Planbureau voor de Leefomgeving. De doelstelling is het behouden en creëren van goede omgevingskwaliteit in onze leefomgeving. Maar wat ik mij afvraag: wie bepaalt wat goede omgevingskwaliteit is en wie is hiervoor verantwoordelijk?

Omgevingskwaliteit is integraal  en dynamisch

Omgevingskwaliteit gaat tegenwoordig niet alleen meer over het visuele aspect (welstand of beeldkwaliteit) maar is integraal en gaat ook over toekomstwaarde en belevingswaarde van een gebied. De begrippen ‘ruimtelijke kwaliteit’ en ‘omgevingskwaliteit’ worden vaak door elkaar gebruikt en zijn subjectief en dynamisch. Zo kunnen nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen of een volgende generatie inwoners en ambtenaren leiden tot nieuwe visies op ruimtelijke kwaliteit in een omgeving.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

De zeggenschap over ruimtelijke ontwikkeling is bewust meer teruggelegd van het Rijk naar lokale overheden, namelijk zo dicht mogelijk bij de mensen die er wonen en werken. Naar mijn idee een goede zaak, want uiteindelijk kunnen zij het beste bepalen wat lokale omgevingskwaliteit is.

Wel vinden mensen het zinvol dat gemeenten criteria hanteren voor ruimtelijke kwaliteit en vinden dat dit geborgd moet worden in de nieuwe omgevingsvisies en plannen. Dat blijkt uit het onderzoek dat ik heb gedaan voor hûs en hiem. Ongeveer drie kwart van de respondenten vindt het belangrijk dat er regels gelden om bouwprojecten goed aan te laten sluiten bij de omgeving. Daarnaast heeft de helft aangegeven het belangrijk te vinden dat er een onafhankelijke commissie is die adviseert op basis van die criteria.

Omarm de dynamiek en ga het gesprek aan

Toch ontstaat goede omgevingskwaliteit volgens mij niet door het stellen van regels, of juist het afschaffen daarvan. Goede omgevingskwaliteit ontwikkelt zich in de tijd en in dialoog tussen de betrokkenen. Kwaliteit is en blijft subjectief en mensenwerk: elkaar opzoeken, uitdagen, prikkelen, kennis delen en creativiteit bundelen. Omarm de dynamiek en gebruik het als middel om het gesprek aan te gaan met de samenleving! Heeft u hier hulp bij nodig? Ik kom graag op de koffie!

Ellen Stutterheim

Ander nieuws